Odważni do pracy
Wsparcie osób z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym (w tym z zespołem Downa i/lub niepełnosprawnościami sprzężonymi) oraz głębokim stopniem upośledzenia umysłowego II
A A A

08-09-2011

INFORMACJE O PROJEKCIE PILOTAŻOWYM

Projekt „Wsparcie osób z niepełnosprawnością intelektualną (osoby z zespołem Downa oraz z upośledzeniem w stopniu głębokim)” był projektem pilotażowym, realizowanym na poziomie centralnym w ramach Priorytetu I – Zatrudnienie i integracja społeczna, Działanie 1.3 – ogólnopolskie programy integracji i aktywizacji zawodowej, Poddziałanie 1.3.6 – Projekty Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Polskie Stowarzyszenie na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym (PSOUU) realizowało projekt w partnerstwie z PFRON (umowa nr UDA-POKL.01.03.06-00-039/08-00, umowa partnerska nr 2009/01/06) w okresie od 29.12.2009 r. do 28.02.2010 r.

Celem ogólnym projektu było zwiększenie udziału w życiu społecznym i zawodowym oraz poprawa jakości życia osób niepełnosprawnych intelektualnie z zespołem Downa, sprzężonymi niepełnosprawnościami oraz z głębokim stopniem upośledzenia umysłowego.

 

Cele szczegółowe projektu to:

  1. odkrywanie indywidualnego potencjału osób niepełnosprawnych intelektualnie, umożliwianie im realizacji naturalnej potrzeby aktywności;
  2. umożliwienie bądź poprawa komunikacji osób z niepełnosprawnością intelektualną z otoczeniem;
  3. podniesienie zaradności osobistej i umiejętności współżycia w społeczeństwie;
  4. wypracowanie i wzmocnienie kluczowych kompetencji w zakresie pracy przez osoby z niepełnosprawnością intelektualną;
  5. wskazanie i udzielenie wsparcia rodzicom/opiekunom prawnym/ rodzeństwu w zakresie możliwości aktywizacji społeczno – zawodowej osób z niepełnosprawnością intelektualną;
  6. promocja osób niepełnosprawnych intelektualnie wśród różnych grup społecznych jako osób wartościowych.

Projekt według Planu Działania dla Priorytetu I PO KL na lata 2008 – 2010 zakładał objęcie wsparciem osoby z niepełnosprawnością intelektualną, z zespołem Downa i/lub niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz osoby z głębokim stopniem upośledzenia umysłowego, łącznie 600 osób. Ze względu na zróżnicowane potrzeby i możliwości funkcjonalne osób z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym, znacznym i głębokim, wsparcie w ramach projektu zostało oddzielnie zaplanowane i dostosowane do obydwu  grup odbiorców.
Pierwsza grupa obejmowała osoby niepełnosprawne intelektualnie z zespołem Downa i/lub sprzężonymi niepełnosprawnościami – łącznie 500 osób. Drugą grupę stanowiły osoby upośledzone umysłowo w stopniu głębokim, które z powodu bardzo poważnych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego i licznych wad rozwojowych dotknięte są jednocześnie wielu sprzężonymi niepełnosprawnościami, chorobami i zaburzeniami (oprócz upośledzenia umysłowego – zaburzenia kontaktu, narządu ruchu, wzroku, epilepsja, itp.) – łącznie 100 osób. Przyuczanie osób z głębokim stopniem upośledzenia umysłowego do prostych czynności mogących mieć zastosowanie w pracy po raz pierwszy w Polsce zaplanowane zostało w niniejszym projekcie.Projekt pt. „Wsparcie osób z niepełnosprawnością intelektualną (osoby z zespołem Downa oraz z upośledzeniem w stopniu głębokim)” opierał się na wieloletnich doświadczeniach PSOUU w dziedzinie aktywizacji społecznej i zawodowej młodzieży i dorosłych osób z głębszą niepełnosprawnością intelektualną. Metodologia zastosowana w projekcie była m.in. implikacją praktyki wypracowanej w dwóch projektach pt. „Centrum Doradztwa Zawodowego i Wspierania Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie (Centrum DZWONI)” realizowanych w działaniu 1.4 Sektorowego Programu Operacyjnego Rozwój Zasobów Ludzkich 2004-2006. Analiza oraz ocena działań i dokumentacji zakończonego projektu przeprowadzona przez zespół, upoważnia do sformułowania następujących wniosków i rekomendacji:

Najważniejszymi wartościami, wynikającymi z pilotażu i wymagającymi kontynuacji, są:

  1. Wypracowanie modelu wsparcia osób z głębokim stopniem upośledzenia umysłowego w procesie aktywizacji:
  1. Przygotowanie i wdrożenie narzędzia diagnostycznego dla osób z głębokim stopniem upośledzenia umysłowego pn. „Kwestionariusz oceny potencjału osoby głęboko upośledzonej w zakresie możliwości podjęcia czynności zawodowych”, które pozwala na rozpoznanie ich indywidualnych zdolności.
  2. Zaoferowanie osobom z głębokim upośledzeniem umysłowym możliwości bardzo prostego, zaplanowanego działania według stałego harmonogramu, w ściśle określonych warunkach, z indywidualnym wsparciem, dającego użyteczny efekt (produkt). Ta aktywność, która ma znamiona pracy i odbywa się na „stanowisku pracy” była prowadzona w czteroosobowych zespołach (modułach) o stałym składzie: dwie osoby z głębokim upośledzeniem umysłowym, terapeuta oraz pomocnik, zwany mentorem – osoba z lekkim lub umiarkowanym stopniem upośledzenia umysłowego. W ten sposób każda z dwóch osób głęboko niepełnosprawnych miała swojego wspierającego partnera. Wartością uzasadniającą kontynuowanie zadania jest fakt, iż po raz pierwszy w Polsce osoby głęboko upośledzone, otaczane do tej pory wyłącznie opieką, zostały postawione w sytuacji pracy (jakkolwiek elementarnie prostej) i sprostały jej wymogom, a trzeba pamiętać, że w ogromnej większości spędzają one czas bezczynnie, nie oczekuje się od nich żadnej sensownej aktywności i nie są stawiane wobec zadania o charakterze pracy.
  3. W projekcie zatrudniono 48 osób z niepełnosprawnością intelektualną w charakterze mentora – pomocnika terapeuty. Niezwykle cenne jest, że mentorzy - osoby z niepełnosprawnością intelektualną, postrzegane dotąd jako te, które potrzebują pomocy i wsparcia, same tę pomoc świadczyły innym, bardziej potrzebującym. Z 10-miesięcznych doświadczeń wynika, że postawienie ich w nowych rolach zaowocowało zmianami w zakresie samooceny, samodzielności, odpowiedzialności oraz motywacji do zmiany swojego życia lub do podjęcia zatrudnienia.
  4. Stworzenie Indywidualnych Planów Działania (IPD) oraz realizacja celów i sposobów w nich zawartych dla grupy 100 osób z głębokim stopniem upośledzenia umysłowego dało całym zespołom zaangażowanym w proces terapeutyczny możliwość oparcia pracy na zidentyfikowanych mocnych i słabych stronach beneficjentów oraz na wystandaryzowanych sposobach działania.
Dzięki realizacji projektu 500 osób z zespołem Downa i/lub z niepełnosprawnością sprzężoną odniosło sukces. Indywidualizacja, akceptacja, wzmocnienie, odkrycie  możliwości
i potencjału pozwoliły każdej osobie zrobić pierwszy krok na drodze aktywizacji zawodowej. Kolejne kroki również wymagają wsparcia, dlatego tak ważna jest kontynuacja
i systematyczność prowadzonych działań.
 Można pokusić się o stwierdzenie, że projekt „Wsparcie osób z niepełnosprawnością intelektualną (osoby z zespołem Downa oraz z upośledzeniem w stopniu głębokim)” okazał się dużym sukcesem, gdyż:
  • utworzonych zostało 36 Punktów Aktywizacji na terenie 10 województw w całej Polsce;
  • w każdym z punktów zatrudniono zespół specjalistów (łącznie: psychologowie – 36 osób, doradcy zawodowi – 39 osób, trenerzy pracy – 57 osób), który wspierał beneficjentów w procesie aktywizacji społeczno – zawodowej według założeń modelu zatrudnienia wspomaganego; dzięki temu sami specjaliści też podnieśli swoje kompetencje i rozszerzyli warsztat pracy na polu aktywizacji i wspierania osób z niepełnosprawnością intelektualną;
  • wsparciem objęto 500 beneficjentów (206 kobiet i 294 mężczyzn) z zespołem Downa i/lub z niepełnosprawnością sprzężoną; grupa ta była zróżnicowana ze względu na płeć, wiek, stopień i rodzaj niepełnosprawności, wykształcenie, status ekonomiczny, status prawny oraz status na rynku pracy; w związku z tym działania w projekcie wymagały wysokiego stopnia indywidualizacji;
  • w działaniach podejmowanych w stosunku do uczestników projektu, specjaliści koncentrowali się na ich możliwościach, a nie ograniczeniach, zapewniali każdej osobie dostosowane do jej indywidualnych potrzeb wsparcie;
  • proces aktywizacji społeczno – zawodowej beneficjentów opierał się na realizacji
3 etapów:
  1. diagnoza funkcjonalna, identyfikacja potrzeb, diagnoza preferencji i predyspozycji zawodowych beneficjenta; stworzenie Indywidualnego Planu Działania (IPD);
  2. warsztatowe wsparcie psychologiczno – doradcze: organizacja warsztatów szkoleniowych z zakresu kompetencji społecznych oraz aktywnego poruszania się po rynku pracy;
  3. pośrednictwo pracy, w tym organizacja praktyk, oraz monitorowanie.
  • dla każdego beneficjenta został przygotowany IPD określający cel zawodowy i etapy jego realizacji;
  • każdy beneficjent odbył co najmniej 40-to godzinną praktykę zawodową na wybranym stanowisku pracy w zakładach pracy na otwartym rynku działających w różnorodnych branżach; dzięki temu beneficjenci nabyli praktyczne doświadczenie zawodowe;
  • osoby z niepełnosprawnością intelektualną ze względu na charakter swoich ograniczeń  najczęściej odnajdują się na stanowiskach pomocniczych, które nie wymagają kwalifikacji formalnych; stanowiska pomocnicze można znaleźć w każdej branży zawodowej;
  • 113 osób zostało skierowanych do ZAZ, beneficjenci ci na aktualnym etapie aktywizacji nie byli jeszcze gotowi do podjęcia zatrudnienia na otwartym rynku pracy;
  • 14 osób podjęło zatrudnienie, z czego 6 osób na chronionym a 8 osób na otwartym rynku pracy; wykorzystano tradycyjną formę zatrudnienia – stosunek pracy wynikający z umowy o pracę oraz elastyczne formy zatrudnienia – umowy  cywilnoprawne; dodatkowo dzięki współpracy z urzędami pracy zorganizowano staże zawodowe.

08-08-2011

   
   
   


 Projektpilotazowy.pdf

Logo - Kapitał Ludzki Narodowa Strategia SpójnościLogo Otwórzmy Przed Nimi życieLogo Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnychlogo Europejski Fundusz Społeczny
Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego